Naar hoofdinhoud Naar footer

Dagstructuurrobot

Laatst bijgewerkt op: 31-03-2025 

Dagstructuur-ondersteuning helpt cliënten bij hun dagplanning. Het herinnert hen aan dagelijkse handelingen en afspraken en biedt cliënten meer ritme en structuur. Doordat zij zo meer dagelijkse handelingen zelfstandig kunnen doen, wordt de zorgmedewerker of naaste, die eerder deze herinneringen gaf, ontlast.

Er zijn verschillende technologieën die cliënten kunnen ondersteunen bij hun dagstructuur: 

Beelscherm zonder interactie

Op het beeldscherm verschijnen herinneringen in teksten en symbolen. Eventueel met een geluid of een virtueel persoon (avatar) om de aandacht te trekken. Het scherm kan als een fotolijst op een tafeltje of kast staan.

Beeldscherm met interactie 

Dit gaat om een tablet met een aangepaste eenvoudige bediening, waarmee je met elkaar in gesprek kunt. Zo kan een mantelzorger de tablet op afstand bedienen en bijvoorbeeld beeldbellen opstarten. Voor de thuiszorg is er een aparte digitale omgeving te beeldbellen met cliënten. Lees meer op deze pagina over Beeldschermzorg.

Sociale robot

Een sociale robot is een relatief kleine robot met enkele menselijke kenmerken. De robot spreekt herinneringen uit, geeft instructies, coacht, voert gesprekken, kan complimenten geven of muziek afspelen.

Combinatie van een beeldscherm en een sociale robot 

Denk aan een beeldscherm in een robot of een beeldscherm met menselijke vormen. Het scherm is interactief, net als een beeldscherm van een telefoon en heeft vergelijkbare functies als de sociale robot.

Het is belangrijk om te bepalen wat de behoeftes zijn op het gebied van dagstructuur-ondersteuning om de juiste keuze voor een van deze subtypen te maken. Zo zijn bijvoorbeeld sociale robots meer geschikt voor cliënten die moeite hebben met het nemen van initiatief, en beeldschermen voor mensen zonder of met lichte cognitieve problemen.

Technologie voor dagstructuurondersteuning helpt de cliënt bij de persoonlijke dagplanning door herinneringen te geven voor dagelijkse handelingen en afspraken. Deze herinneringen kunnen geprogrammeerd worden, door bijvoorbeeld een zorgmedewerker of mantelzorger.

Bij verschillende toepassingen is er een verbinding tussen de technologie en het zorgdossier mogelijk. Zo komen zorgafspraken automatisch in de agenda. Deze technologieën ontlasten de zorgmedewerkers of naasten die normaal gesproken de cliënt zou moeten herinneren aan de dagplanning. Daarnaast kan het bijdragen aan de zelfredzaamheid van cliënten.

Controle op ondersteuning dagstructuur

Het is wel belangrijk dat cliënten de herinnering opvolgen. Dat kun je niet altijd goed checken via de dagstructuurtechnologie.Dit blijft een taak voor zorgverlener of mantelzorger. Voor het monitoren van hun dagpatroon kun je ook denken aan leefpatroonmonitoring.

Voorbeeld: bij de herinnering om te eten, ziet de mantelzorger o zorgmedewerker via leefpatroonmonitoring of er hierna activiteit in de keuken is. 

Technologie voor dagstructuurondersteuning wordt het meeste ingezet bij extramurale cliënten. Deze mensen zijn het meest geholpen bij ondersteuning in de dagstructuur:  

  • Mensen met geheugenverlies door dementie of niet-aangeboren hersenletsel, of overige vormen van cognitieve problemen en geheugenproblemen.
  • Mensen met een psychische aandoening, zoals depressie of autisme, die moeite hebben met het herinneren van afspraken of vasthouden van de dagstructuur. 
  • Mensen met het syndroom van Korsakov. 
  • Mensen met het syndroom van Huntington. 
  • Intramurale cliënten die behoefte hebben aan meer houvast. 

Aandachtspunten

  • Bij ondersteuning via een beeldscherm met teksten en symbolen, moet de gebruiker wel kunnen lezen en zich bewust zijn dat ze naar het scherm moeten kijken.
  • Mensen die slechthorend zijn, kunnen de dagstructuur-technologie soms niet goed horen.
  • Voor mensen met dementie is de dagstructuur-technologie vooral handig in het begin en midden stadium. In het laatste stadium is vaak het kortetermijngeheugen aangetast zodat iemand de herinnering (te) snel weer vergeet.
  • Bepaal per cliënt welke doelen bereikt moeten worden en leg deze vast. Denk bijvoorbeeld aan meer zelfredzaamheid, medicatietrouw, consistentere voedinginname, persoonlijke verzorging. Gebruik deze doelen bij (tussen)evaluaties.
  • Zet niet gelijk alle afspraken of activiteiten waar de cliënt ondersteuning bij nodig heeft in het systeem. Bouw dit geleidelijk op zodat de cliënt eraan kan wennen.
  • Over het algemeen zorgt de mantelzorger voor het programmeren van de herinneringen of andere berichten. Dit kan via een familieportaal waar de mantelzorger vaak al bekend mee is. Door de zorgafspraken in de digitale agenda te zetten, kunnen ze worden uitgesproken of getoond.

Controle op het uitvoeren van de herinneringen

Een herinnering alleen is soms niet genoeg. Met andere digitale zorgtechnologieën kun je in de gaten houden of een cliënt een handeling ook echt uitvoert. Hierbij kunnen de volgende technologieën helpen:

  • Leefpatroonmonitoring
    Krijgt de cliënt een herinnering om te eten? Dan ziet de mantelzorger of zorgmedewerker of er hierna ook daadwerkelijk activiteiten zijn in de keuken.
  • Beeldschermzorg
    Door te bellen kun je samen eten of zien dat iemand ook echt medicijnen inneemt. Houd er rekening mee dat het apparaat waarop de app staat geschikt is voor mensen met dementie. Dit zijn over het algemeen de seniorentablets. Lees meer over leefpatroonmonitoring en beeldschermzorg op dit kennisplein.

Aandachtspunten

Er zijn punten om rekening mee te houden bij het gebruik van dagstructuur-ondersteuning:

  • Zowel het beeldscherm als de sociale robot moeten zijn aangesloten op het elektriciteitsnet. Dit heeft als nadeel dat de technologie uitvalt als je de stekker uit het stopcontact haalt. Een nieuwere versie van het beeldscherm houdt hier al rekening mee door een accu te gebruiken.
  • Voor beide type producten is een wifi-aansluiting nodig. Als de cliënten geen wifi hebben, kunnen ze gebruik maken van een mifi-router. Dit bieden leveranciers ook vaak aan.

Als de zorgtechnologieën voor dagstructuurondersteuning worden gebruikt bij mensen met dementie, geldt de Wet zorg en dwang (Wzd) niet. Dit komt omdat er geen sprake is van toezicht op de cliënt. Lees meer over digitale zorg en de Wzd.

Dagstructuur-ondersteuning wordt gefinancierd door de zorgkantoren (Wet langdurende zorg) en door de zorgverzekeraars voor de wijkverpleging (Zorgverzekeringswet). De financieringen lopen via de zorgorganisaties. Lees meer over de opbrengsten en financiering van dagstructuur-ondersteuning in de Kennisbank Digitale Zorg van Vilans.

Deel deze pagina via: