Valpreventie
Laatst bijgewerkt op: 12-07-2024
Onder een val wordt verstaan: plotseling en onvrijwillig op de grond terechtkomen. Of iets een val is of niet, wordt dus niet bepaald door het feit of er wel of geen letsel is opgetreden. Valpreventie is het voorkomen van vallen.
Elke 5 minuten belandt een 65-plusser op de Spoedeisende Hulp na een valongeval. Een val van een cliënt heeft vaak grote gevolgen. Bijna de helft van het aantal valongelukken gaat met letsel gepaard. Ouderen kunnen hierdoor hun zelfredzaamheid tijdelijk of voorgoed verliezen. Nu ouderen langer thuis blijven wonen, wordt goede voorlichting over valpreventie in de thuissituatie des te belangrijker. Als zorgmedewerker kun je helpen om valongelukken te voorkomen.
Oorzaken van vallen
De oorzaken van valongelukken zijn in twee groepen te verdelen:
- Lichamelijke of geestelijke oorzaken zijn onder andere: duizeligheid, slechte mobiliteit, verstoord evenwicht, zichtproblemen, dementie, verkeerd gebruik van medicijnen, psychische verwarring en angst om te vallen.
- Een val kan ook veroorzaakt worden door producten (o.a. medicijnen, alcohol), hulpmiddelen (loophulpmiddelen, schoeisel) en de omgeving (vloeren, oneffenheden, kleedjes, natte vloeren, ontbreken van verlichting, onoverzichtelijk loopcircuit, gebrek aan goed geplaatste leuningen).
Gevolgen van een val
Een val van een cliënt heeft vaak grote fysieke en mentale gevolgen. Het is een aanslag op de zelfstandigheid, zelfredzaamheid en mobiliteit van de getroffene, tijdelijk of zelfs voorgoed. Wanneer een cliënt vaker valt, neemt deze functionele achteruitgang sterker toe. Ook voor de zorginstelling hebben valongevallen gevolgen. Iemand die gevallen is wordt onzeker en vraagt meer hulp van verzorgenden. Als er sprake is van fysiek letsel na een val, wordt er eerder een beroep gedaan op de verpleging en (para)medici. Dit heeft tot gevolg dat de werkdruk van de medewerkers toeneemt. Ten slotte stijgen ook de medische kosten door bijvoorbeeld aanschaf van hulpmiddelen, ziekenhuisopname, fysiotherapie en meer behoefte aan verzorging of verpleging.
Het is daarom belangrijk om vallen te voorkomen. Door het valrisico te verminderen:
- Blijven ouderen fysiek sterker.
- Vermindert hun kans op sociale isolatie.
- Worden ze sociaal actiever en mobieler.
Cijfers over vallen bij ouderen
De meeste valincidenten doen zich voor bij een nog steeds toenemende groep ouderen, waarbij de incidentie van valpartijen toeneemt met het stijgen van de leeftijd. Jaarlijks belanden er zo'n 105.000 ouderen op de spoedeisende hulp als gevolg van een val. Hun algehele gezondheid lijdt eronder en de kosten voor bijvoorbeeld thuiszorg zijn hoog. Lees meer over de cijfers van valongevallen.